Walga’ii, marii fi marii gurmuu xiqqaaaf baay’ee gaariidha. Dubbatuun dhihoo dubbata, booda ni dhaaba; hiiktoon immoo dubbii afaan biraatti hiika. Hundi dhaggeeffachuu, yaaduu fi deebisuu ifaa taasisuuf yeroo argata.
Tajaajila hiika afaanii fi piroofeeshinaalaa Yoruubiffaa addunyaa guutuutti.
Hiiktoota Yoruubiffaa ogummaa qaban walitti qabuu gochuu: murtii seeraa, yeroo hospitaala, mariin daldala, walga’ii hawaasaa fi konfereensii addunyaa. Tajaajila hiikaa bakka jiruufi hiikaa fagoo (remote) kennina akka hundi dubbii tokko tokko Yoruubiffaa fi afaan biraa keessatti hubachuu danda’an.
Nettwork keenya keessatti hiiktoota murtii seeraa, hospitaala fi kompaniilee keessatti ogummaa qaban jiru; kunis bakka hojii fi biyya kee waliin walitti hiikamee. Yoo hiika walitti fufaa, hiika walitti dhiyaachuu ykn hiika waliin taasisuu barbaadde ta’e, hiikaa ifaa, wal qixxummaa fi icciitii irratti xiyyeeffanna.
Afaan Yoruubiffaa qunnamtii guyyaa guyyaa keessatti akkasumas jireenya mootummaa fi ogummaa keessatti bal’inaan itti fayyadamama. Dhaabbileen addunyaa guutuutti argaman yeroo maamiltoota, hojjettoota ykn hawaasa afaan kana dubbachuu filatan waliin hojjetan hiiktota Yoruubiffaa ga'umsa qaban irratti hirkatu. Tajaajilli keenya hojiiwwan qabatamaa kanneen akka dhaddacha mana murtii, gaaffi fi deebii godaansaa fi baqattummaa, gorsa yaalaa, walga’ii daldalaa fi appointments hawaasaa irratti xiyyeeffata. Hiiktonni afaanii qabxiiwwan xaxamaa ta’an ifatti ibsamuu akka danda’aniif, odeeffannoo duubbee fi jechoota sakatta’uun buukingii hundaaf of-eeggannoon qophaa’u. Sirna sana keessatti, gareewwan hunda gidduutti giddu-galeessa ta'anii hojjetu akkasumas tartiiba dubbii, gaaffii fi ibsa bulchuun gargaaru. Sana booda, galmeewwan barreeffamaa qunnamtii afaaniin taasifame akka deeggaraniif sanadoota walitti dhufeenya qaban hiikuu ni dandeenya. Walitti dhufeenyi hayyoota afaanii fi bulchiinsa pirojektoota qindaa’e kun maamiltoonni keenya haala afaanota hedduu Yoruubiffaa of keessaa qabu amantii guutuun akka harkisan gargaara.
Maamiltoonni Yoruubiffaa hiiktoota hedduu bakkeewwan adda addaatti gaafatu. Tokko tokko hedduu sirna qabeessa ta’an — fkn. murtii seeraa ykn gaaffii mootummaa; kanneen biroo immoo yaadannoo guyyaa guyyaa ykn bilbila daldalaa. Kaayyoon waliigalaa hundi walii galuu ifaa taasisuu fi afaan isa tokko tokkoon isaatti gammachuu qabuun dubbachuu danda’uu dha.
Yoruubiffaa biyyoota fi naannolee hedduutti fayyadamama. Yoo danda’ame hiiktoota akaakaalee ykn sagalee kee waliin wal fakkaatu filanna.
Hirmaattota meeshaa, sirna bakka sanii fi hiikni bakka jiru ykn fagoo ta’uu irratti hundaa’ee hiika sirrii filachuu si gargaarra.
Walga’ii, marii fi marii gurmuu xiqqaaaf baay’ee gaariidha. Dubbatuun dhihoo dubbata, booda ni dhaaba; hiiktoon immoo dubbii afaan biraatti hiika. Hundi dhaggeeffachuu, yaaduu fi deebisuu ifaa taasisuuf yeroo argata.
Yoruubiffaa dubbii qaban waliin jiru yeroo daldalaa, daawwata karraa, leenjii ykn yaadannoo hawaasaa keessatti fayyadamama. Hiiktoon hirmaattota gidduutti deemee gaaffii, ibsa fi hojiiwwan hojiirra oolchuu keessatti gargaara.
Hirmaattotni bakka adda addaa jiran ykn imaltiin hin danda’amne yoo ta’e gaariidha. Platform viidiyoo nageenya qabu ykn bilbilaan walitti nu qunnamna; kunis hundi bakka isaanii irraa — hojii, mana ykn klinika — hirmaachuu danda’u.
Konfereensii, sagantaa guddaa fi seminar afaan hedduu qaban keessatti fayyadamama. Hiiktoonni lama lama hojjeta, headset keessatti dubbata; hirmaattotni immoo receiver ykn platform konfereensii irraa dhaggeeffatu. Kuni Yoruubiffaa fi afaan biroo yeroo ammaa keessatti akka itti fuufan taasisuu danda’a.
Afaan hedduu fi bakkeewwan adda addaa ni deeggarra. Muu kee ykn piroojeektii kee waliin walitti dhiyaachuu yoo itti himte, hiiktoo sirrii qopheessuun baay’ee salphaa ta’a.
Yoo jildii biraa barbaadde (fkn. Yoruubiffaa afaan xiqqoo fayyadamutti), yeroo tilmaama gaafattu ibsi; nuti immoo jiruutti mirkaneessina.
Bakka waliigalaa fi wantoota miidhaa qaban (fkn. trauma, shara, haasaawwan hospitaala ykn maatii) ni gaafanna — hiiktoota ogummaa qaban qopheessuuf.
Hojii keenya ifaa fi tilmaama qabudha — yoo yaadannoo xiqqoo ykn konfereensii guyyaa hedduu ta’e illee.
Yoruubiffaa hiiktoota yeroo bakkii qabatanii gaaffilee hedduu nu gaafatu. Yoo haalli kee adda ta’e, yeroo nu qunnamtu ifatti ibsi.